Loading...
مشاوره، طراحی، ساخت و نظارت اتاق تمیز و نوسازی و بازسازی، نگهداری و تعمیرات، بهینه سازی کارخانجات (دارویی، ملزومات دارویی، تجهیزات پزشکی، آرایشی و بهداشتی، ضدعفونی کننده ها، شوینده ها، مواد غذایی و صنعتی)

عناصر باربر و نقش عملکرد آنها

عناصر باربر و نقش عملکرد آنها

عناصر باربر و نقش عملکرد آنها

1- دیوار

دیوار ساختاری است،ممتد معمولا قائم که ضخامت آن نسبت به طول و ارتفاع آن کم است. هدف از اجرای دیوار، بسته به آن که دیوار داخلی و یا خارجی باشد، هدف های اجرایی آن متفاوت است. اما اصلی ترین هدف از احداث آن ,تفکیک فضاهاست. یعنی جداکردن محیط خارج و داخل(دیوار خارجی ساختمان) است.و یا فضای خارج وخارج (دیوار خارجی) و یا داخل و داخل (دیوار داخلی).

انواع دیوار

 - دیوار باربر

این نوع دیوار علاوه بر وزن خود وزن بارهای وارده راهم تحمل می کند و به آن "دیوارحمال" نیز می گویند.حداکثر ارتفاع آن 3 متر است و در ارتفاع بیشتر باید حتما کلاف بندی شود. ضخامت آن بستگی به جنس مصالح مصرفی دارد.در مورد دیوارهای باربر آجری حداقل 35 سانتی متر, در مورد دیوار سنگی حداقل 50 سانتی متر، در مورد دیوار خشتی حداقل 45 سانتی متر و در مورد دیوار بتنی باربر حداقل 10 سانتی متر در نظر گرفته می شود.

- دیوار ساده

از یک ماده چسبنده (ملات) و یک ماده پر کننده (آجر, سنگ , خشت و ...) ساخته میشود.

- دیوار کلاف بندی

دارای کلافی از جنس چوب , بتن , فولاد و ... است که داخل یا روی آن را پر می کنند.

- دیوار بتن مسلح

دیوار اگر بتنی باشد مسلح باشد.چون اپر مسلح نباشد در اثر کشش ناشی از خمش متلاشی می شود.

- دیوار مخصوص

اگر هدف از ساخت دیوار هدفی جز هدف اصلی یعنی تفکیک فضا باشد , به آن "دیوار مخصوص" گویند.

- دیوار حائل رطوبتی

در مواردی که دیوار اصلی ساختمان در جبهه مجاور به خاک قرار گیرد علاوه بر اینکه ممکن است رطوبت از طریق پی و کرسی چینی به دیوار برسند, این رطوبت از سمت جانب نیز به دیوار می رسد لذا جهت جلوگیری از آسیب دیدن دیوار اصلی آن را با یک دیوار محافظ و یک لایه عایق کاری روی آن محافظت می کنند.

- دیوار حائل وزنی(نقلی)

 این دیوارها عمدتا جهت جلوگیری از حرکت رانشی خاک در بدنه های خاکبرداری شده استفاده شده و از نظر جنس می تواند با آجر, سنگ لاشه و بتن اجرا شود که بهترین آن بتنی است,دلیل هیدرواستاتیکی بودن نیروی خاک فرم مقطع آن به خصوص برای نوع نقلی مطابق فرم های زیر است ,پایداری جانبی این دیوارها به واسطه وزن زیاد آنها است.باید دقت کرد که برآیند بار ناشی از دیوار و بار رانشی خاک مطابق شکل در قسمت تحتانی اتفاق می افتد.پس باید فرم دیوار به گونه ای انتخاب شوز تا عکس العمل مورد نیاز آنرا تامین کند. این نوع دیوار حائل می تواند به صورت غیر نقلی طراحی می شود یعنی به کمک قابلیت تحمل کشش یا قابلیت تحمل فشار مواد مصالح بتوان استفاده مناسبی از مصالح بدون بهره گیری از خاصیت وزن آنها داشت.

 - دیوار بردهای ( غشایی)

 به دیوار هایی گویند که جداگانه ساخته شده و در یک یا چند نوبت روی اسکلت وصل می شود.نوع دسوار شیشه ای و آلومینیومی آن در ایران مرسوم است که البته نوع بتنی آنها در اروپا بیشتر کاربرد دارد.این دیوارها سبک اند و نصب آن نیز به زیر سازی دقیق و تکنسین ماهر دارد.

- دیوار برشی

 این دیوارها در ساختمان های اسکلت بتنی بلند مرتبه و نیز در ساختمان های اسکلت فلزی جهت مقاوم سازی سازه در برابر نیروهای افقی است تا از واژگون شدن ساختمان جلوگیری کند.

چنانچه دیوار برشی در لبه خارجی ساختمان قرار گیرد مناسب است که با توجه به آن که عرض آن بیشتر می شود شبکه آرماتور در هر دو قسمت آن اجرا شود.

 

انواع دیوار از لحاظ جنس

انواع دیوار از لخاظ جنس :

دیوار از نظر جنس به انواع آجری, سنگی , بتنی و... تقسیم می شوند.

 -دیوار خشتی

قدیمی ترین نمونه دیوار بنایی است.در نمونه های اولیه خشت ها بصورت دست ساز بوده و بعد ها هم قالبی تهیه شده ملات بین خشت ها , ملات گل است ( البته با خاک رس الک شده )

- دیوار چینه گلی

این دیوار ها بصورت رگه های روی هم چیده گلی چیده می شد.ضخامت هر رگه به طور متوسط سانتی متر و هیچ نوع ملاتی در بین رگه ها وحود نداشت . جهت ایجاد پایداری در این دیوارها آنها را با مقداری ذوزنقه مس ساختند که در رأس به حداقل خود می رسید. پس اجرای آن روی آن را با ملات کاه گل نماسازی می کردند. از این نوع دیوارها بیشتر در باروی شهر( دیوار دور تا دور شهر) استفاده می شد.

ویژگی این دیوارها عبارت است از:

1)  برف روی آن کمتر می نشست.

2 ) کمی شیب دار بود و بالا رفتن از آن دشوار بود.

3)  به دلیل فرمی که می گرفت .پایداری نقلی بیشتری داشت.بنابراین برای دیوارهای مرتفعه کاربرد بیشتری داشت.

 عدد 40 و 20  طول ارتفاع اسمی آنهاست.طول و ارتفاع واقعی آنها به ترتیب 39 و 19 سانتی متر است.

نکات اجرایی دیوارهای بلوک بتنی

1 )ملات مصرفی ملات ماسه سیمان 1:5 است.

2 )بهتر است بلوک های 2 طرفه دیوار زودتر از سایر بلوک ها چیده شود( به طوری که همیشه 4 تا 5 رج بالاتر باشد.) و برای تنظیم رج های میانی از تراز رج های کناری استفاده کرد.

3 ) بلوک های بتنی را نباید خرد شده و یا بصورت قطعه استفاده شود و همواره باید بصورت کامل استفاده کرد.

4) نکاتی مانند بند کشی ، تراز کردن و ... در دیوارهای بلوکی بتنی مانند دیوارهای آجری است که بعدأ به آن می پردازیم.

5 ) دیوار بلوک بتنی همزمان چیده شود یعنی اختلاف ارتفاع قسمت های مختلف کار بنایی بیش از 1 متر یا 5 رج نباشد.

6 ) ملات مصرفی فقط ملات ماسه سیمان 1 به 5 است و نحوه ی پخش آن به یکی از 3 حالت زیر است:

الف) چنانچه دیوار غیر باربر است ملات فقط به روی جداره های خارجی پخش می شود.

ب) چنانچه دیوار باربر با دیوار نما است ملات روی کلیه سطوح ملات خور پخش گردد.

ج) جهت افزایش مقاومت دیوار داخل حفره ها را با ملات پر کرده و گاهی آن را با آرماتور مسطح می کنند.

7) در دیوارهای بلوک بتنی ملات باید روی جداره های قائم بلوک ( هرزه ملات) پخش گردد.

8)  پیوند بین بلوک ها به خصوص در گوشه ها با توجه به مرتفع بودن بلوک (نسبت به آجر) باید تقویت گردد که جهت این منظور:

الف) اگر دیوار غیر باربر است در گوشه ها در هر یک رج در میان از توری سیمی ( مقاوم در برابر زنگ) گالوانیزه استفاده کرد.

ب) اگر دیوار باربر است در گوشه ها در هر 120 سانتی متر از تسمه فلزی به طول 70 سانتی متر و عرض 2 سانتی متر و ضخامت 5 میلی متر و خم 90 درجه استفاده کرد و در انتهای دوسر تسمه به طول 5 سانتی متر استفاده می شود.

9) برای ساخت دیوار بلوک بتنی به هر عرض باید از بلوک سیمانی با همان عرض استفاده کرد, مثلا برای ساخت دیوار 30 سانتی متری از یک بلوک به عرض 30  سانتی متر استفاده کرد.بلوک باید قبل از استفاده خیسانده شود و در چنین بنایی مرطوب نگاه داشته شود در غیر این صورت آب ملان را می مکد و موجب سوختن ملات می گردد.

 

2- ستون

عنصری است قائم حد فاصل پی و سایر عناصر باربر ساختمان که بارهای انتقالی از سقف ، تیرها و شاه تیرها را به پس انتقال می دهد.

- تاریخچه ستون در ایران

در ایران اولین ستون به عنوان عنصری تزئینی در گود خمسه های ساخت دریافت می کشیده است. در دوره هخامنشیان ستون را از سنگ های یکپارچه یا سنگ های پاک تراش می ساختند که آنها را توسط پست های فلزی ( اثر جنس مقرغ ) به هم متصل می کردند.این ستون ها هم باربر بودند و هم تزئینی البته لازم به ذکر است که در این دوره ستون های چوبی در برخی کاخ های تخت جمشید نیز استفاده نشده است. در دوره ساسانی اولین بار ستون های بنایی به وجود آمد که نمونه بارز آن در آتشک ها است .لازم به ذکر است که مصالح عمده ساخت آن ها سنگ لاشه و ملات ساروج بود.در دوره اولیه اسلامی ستون های خشتی , آجری , خشتی - آجری به خصوص در شبستان ساغد به کار گرفته شد.(( مانند ستون های مساجد جامع اصفهان)). از دوره صفویه اولین بار ستون چوبی بیشتر بصورت یک عنصر غالبآ تزئینی به معماری اضافه شد. از دوره زندیه ستون های سنگی مجددا احیا شد. در دوره قاجاریه ستون های چوبی با اندود گچ پوشش داده و ستون گچی هستند......دارای  تزئینات فراوان است. ستون در دوران بعد (پهلوی ) همزمان با معماری مدرن علاوه بر کاربری سازه آن به عنوان تزئینات در بنا نیز به کار گرفته شد. (( ستون هایی از جنس فولاد و بتن ))

انواع ستون

انواع ستون از نظر نوع ساخت :

1- پیش ساخته ( مانند ستون ها چوبی و برخی ستون های فلزی تکی )

2- نیمه پیش ساخته ( مانند ستون های فلزی و مرکب )

3- در جا ساخت ( مانند ستون های بتنی و ستون های بنایی)

- انواع ستون از نظر جنس

 1- ستون سنگی:

که خود بر دو نوع است:

الف) ستون سنگی ساخته شده از سنگ های پاکتراش مانند آنچه در تخت جمشید دیده می شود

ب) ستون سنگی بنایی مانند آنچه در آتشکده های ساسانی دیده می شود.

2- ستون خشتی با ( ابعاد 70*70 سانتی متر در گذشته بکار گرفته شده است (.

3- ستون آجری با ( ابعاد حداقل 45*45 در ساختمان های گذشته مورد استفاده بوده است.)

4- ستون چوبی: مانند  ستون های کاخ عالی قاپور اصفهان.

5- ستونهای ساخته شده از نیمرخ های فلزی

6- ستون بتنی

2- ستون فلزی

مورد استفاده ستون های فلزی در ساختمان های اسکلت فلزی است و در بیشتر موارد این ساختمان ها دارای پی ها بتنی اند. رابط اتصال دهنده ستون فلزی و پی بتنی صفحه ای است که صفحه ستون نام دارد.

صفحه ستون:

ابعاد صفحه ستون به 2 عامل بستگی دارد:

1 - مجموع بارهای وارده از طرف ستون

2 - مقاومت محاز بتن پی

اتصال صفحه ستون با بتن توسط آرماتورهایی موسوم به بلت صورت گیرد.تعداد بلت ها حداقل 2 عدد است و نمره آنها حداقل آرماتور 20 است.

- نکات اجرایی صفحه ستون

1 - اتصال بیس پلیت به بلت ها باید پس از ریختن بتن و سخت شدن آن صورت گیرد.( بدیهی است که بلت ها باید قبل از بتن ریزی به طرز مناسبی مستقر شده باشد.

2 - اتصال بیس پلیت به بلت باید به وسیله پیج و مهره باشد به دو علت :

الف ) امکان تنظیم بیس پلیت ( صفحه و ستون) وحود داشته باشد.

ب ) جوش نقطه شروع زنگ زدگی است و حتی الامکان از اتصالات جوشی باید پرهیز کرد.

3- جهت اتصال پیچی بیس پلیت به بلت ها قسمت فوقانی بلت ها را غلاویز می کنند.

4 - جهت جلوگیری از جا به جا شدن بلت ها به هنگام بتن ریزی و نصب مناسب بیس پلت 3 روش است:

روش 1:

از بیس پلت ( صفحه ستون) یک شابلون نازک فلزی تهیه کرده و هنگام بتن ریزی این شابلون پلت ها متصل است, پس از بتن ریزی و سخت شدن بتن شابلون را برداشته و صفحه ستون اصلی را کاملا می گذاریم.در این حالت جهت جلوگیری از آی انداختن بتن وسط شابلون راکاملا خالی می کنند.

روش 2 :

صفحه ستون را کمی بالاتر از موضع اصلی خود تنظیم می کنند.پس از سخت شدن بتن صفحه ستون را به جتی خود بر می گردانند.

روش 3 :

صفحه ستون را پیش از بتن ریزی در محل خود مستقر می کنند و پس از ریختن بتن بیس پلت را از بلت ها جدا می کنند و در کارگاه به ستون جوش می دهند و سپس ستون و بیس پلت متصب به آن را در محل مستقر کرده و با کمک گروت ستون را در محل خود شاقول می کنند.

تذکر:

برخی اوقات بلت گذاری را پس از اجرای بتن پی انجام می دهند.بدین منظور فضای رارگیری بلت ها را قالب گذاری ( قالب مخصوص) کرده پس از سخت شدن بتن قالب ها را برداشته و بلت ها را مستقر و بتن ریزی می کنند.

5 - بلت ها باید از فولادهای سخت مانند آرماتور استیل  و یا آرماتور آجدار پیچیده انتخاب گردد و از جنس st27 و st56  که مقاومت آن به ترتیب حداقل 37 و 56 کیلوگرم بر میلی متر مربع می باشد.

6- به هر صورت باید صفحه ستون کاملا تراز شود.زیرا نا تراز بودن موجب خارج  شدن ستون فوقانی از امتداد قائم می شود.

انواع ستون های فولادی

ستون های فلزی از لحاظ ساختار به 3 دسته تقسیم می شوند:

-1 ستون ساده (تکی)

- 2 ستون مرکب ( دوبل)

-3 ستون ورق

- ستون ساده فلزی:

 این ستون ها از پروفیل های سنگین به ابعاد لوله به قطر 2 تا 12 اینچ قوطی، IPB  اجرا می شود.

از لحاظ تحمل نیروی فشاری " نوع لوله" از همه مناسب تر است , زیرا شعاع ژیراسیون آن درهمه تعداد یکسان است و گوشه زاویه دار ندارد اما سه اشکال عمده دارد:

1 - بدیل داشتن سطوح منحنی اتصال آن با تیر موثر صورت نمی گیرد.( مگر آنکه جزئیات خاص اتصال آن به خوبی طراحی گردد.)

2 - چون داخل آن خالی می ماند, زنگ می زند.

3- انتقال سریع آتش سوزی را به دنبال دارد ( پدیده دودکش)

نکته:

بعد از لوله , قوطی تحمل فشار بهترین است .اما همچنان مشکلات( 2 )و( 3 ) ذکر شده در مورد ستون فلزی را دارد.

در پروفیل I شکل , نوع IBP ( تیر آهن بال پهن) به تنهایی می تواند برای ستون مناسب باشد و در صورتی که پروفیل یاد شده تحمل بار مورد نظر را نداشته باشد  , از ستون مرکب استفاده می شود.

- ستون مرکب فلزی , این ستون ها را از ترکیب پروفیل های تیپ می سازند.

جهت دوبله کردن آنها 3 روش داریم:

1 -اتصال بال به بال با جوش

 - 2 اتصال توسط تسمه واسطه ( قید یا پست)

3  -استفاده از صفحه ( plate) واسطه که نسبت به دو نوع دیگر قوی تر است.

3- تیر

تعریف تیر , تیر عنصری است غالبا افقی که بار سقف را تحمل می کند و به عناصر کناری (( ستون یا دیوار)) انتقال می دهد.

انواع تیر از لحاظ جنس :

- تیر سنگی:

 قدیمی ترین نوع تیر است که در دولمن - معابد عصر نوسنگی - دیده شده است.

-  تیر چوبی:

 به مقطع گردبینه به قطر حداقل 10 سانتی متر در سقف های تیر چوبی کاربرد داشته و دارد.جنس آن غالبأ از درخت های صنوبر و تبریزی است. چوب از مصالح سنتی ایران است , که مقاومت کششی آن از مقاومت فشاری بیشتر است وبه جهت آنکه تیرها تحت خمش قرار می گیرند و احتمال برش آن در ناحیه کشش زیاد است , چوب یکی از بهترین مصالح برای تیر بوده است.

- تیر فلزی:

به صورت تکی از پروفیل های( INP  بال باریک) و (IPE بال نیم پهن ) اجرا می شود . مقاومت خمشی تیر INR (تیر آهن بال باریک) به مراتب بالاتر از تیر IPE (تیر آهن بال نیم پهن) هم نمره خود می باشد. با استفاده از پروفیل های ( نیم رخ) ساخته شده کارخانه ای در سقف های طاق ضربی یا بتنی حداکثردهانه 5 متر را می توان پوشاند و در سقف های سبک البته با تقویت می توان دهانه ی تا 10 متر را پوشاند.

- افزایش توان خمشی یک تیر

برای دهانه وسیع تر باید ترتیبی داد تا تحمل ( تاب خمشی تیرها ) افزایش یابد. که باید توجه داشت جهت افزایش تاب تحمل یک تیر در برابر خمش دو راه داریم:

1 - بال تیر را تقویت کنیم (( بدیهی است که حداکثر تنش خمشی در بال فوقانی و تحتانی است , پس با تقویت بال تیر خمش بیشتری را تحمل می کند.))

2  - یا افزایش ارتفاع تیر ممان اینرسی افزایش می یابد و با افزایش ممان اینرسی تحمل خمش تیر افزایش می یابد. ( تنش خمشی کاهش می یابد ) جهت افزایش ارتفاع مقطع دو راه داریم :

الف )تیر را لانه زنبوری می کنیم.

 ب) تیر را با یک ورق واسط مرکب می کنیم.

- تیر آهن لانه زنبوری

برای لانه زنبوری کردن نیز دو روش داریم:

1)  روش اول : روش پانیر

2)  روش دوم: روش لیتسکا

روش پانیر

در این روش مطابق تصویر را برش می دهند.در این حالت تیر آهن لانه زنبوری شده به ارتفاع مقطع یک و نیم برابر پروفیل اصلی تولید می شود.

دقت کنید که در روش پانیر حد برش تا لبه بالا و پایین H\2 است.

روش لیتسکا

در این روش حد برش از H/4 بیشتر است و ارتفاع آن بدون ورق واسطه از روش پانیر کمتر خواهد شد. روش لیتسکا از لحاظ استحکام ضعیف تر است , اما ارتقاع مقطع آن با افزودن زیر یک قطعه واسطه در محل های برش افقی بیشتر می شود. در این حالت  ( روش لیتسکا) ارتفاع مقطع جدید از یک و نیم برابر پروفیل اصلی بیشتر می شود.

نکاتی درباره لانه زنبوری

با لانه زنبوری یک تیر علاوه بر افزایش ممان اینرسی وویه دنبال آن تاب تحمل تیر در برابر خمش مزایای زیر را نیز داریم:

- 1   سبک شدن تیر ووبه دنبال آن ساختمان

2 - ایجاد محلی جهت عبور لوله های تاسیساتی

3 - ایجاد درگیری بیشتر بین مصالح سقف و تبر

 تذکر:

در محل هایی که به تیر بار برشی وارد می شود مانند ( تکیه گاه ها) باید جان تیر را تقویت کنیم که در مورد تیرهای لانه زنبوری باید حداقل حفره اول ( یک حفره کامل ) را با صفحه پلیت پر کنیم.

- تیر ورق ( پل مرکب سنگین)

نوعی تیر است که از جوشکاری ورق ها ساخته می شود و ارتفاع مقطع آن با توجه به میزان لنگر می تواند تغییر کندو به عبارتی دیگر می تواند دارای اینرسی غیر یکنواخت داشته باشد.

- اتصال فولادی به ستون

انواع اتصال تیر فولادی به ستون در ساختمان های اسکلت فلزی :

1 -ساده: اتصال ساده خود دارای انواع زیر است :

الف -غلطکی                                    اتصال با نبشی نشیمن

ب- مفصلی                                     اتصال با جفت نبشی جان

                                                  اتصال با نبشی نشیمنی تقویت شده                                                            

          

2- نیمه گیردار

این نوع اتصال با تقویت اتصالات ساده توسط لچکی یا دستک صورت می گیرد. 

 3- گیردار مسلب

نکان اجرایی مهم در اتصال تیر به ستون:

1 - در اتصال با جفت نبشی جان اتصال نبشی با تیر باید در کارخانه صورت گیرد.

2  - استقاده از اتصال نبشی نشیمن و در حالت کلی اتصالات ساده در مواردی است که بار انتقالی از ستون کمتر از 15 تن باشد.

3 - حداقل عرض نشیمن تیر روی نبشی 5/7 سانتی متر و بر حسب استاندارد AISC حداقل 10 سانتی متر است .اتصالات ساده لنگر تحمل نمی کنند و تنها نیروی یرشی را تحمل می کنند . اما اتصالات نیمه گیردار لنگر 20 تا 90 درصد لنگر را تحمل می کنند.( لنگر و برش (هر دو را ) تحمل میکنند.)

4 - در اتصالات گیردار لنگرهای بالای 90 درصدتحمل می شوند که در ساختمان اسکلت فلزی این اتصال به ندرت صورت می گیرد , مانند عبور ستون از داخل تیر خور جینی. 

  5 -با استفاده از اتصالات یکسره نسیت به اتصال ساده مقاومت کلی تیر افزوده می شود. مقدار لنگر ماکزیمم در تیرهای ساده برابر بترهای گسترده qL2/8 است و برای تیرهای یکسره در دهانه اول ماکزیمم است و برابر qL2/10 است.یعنی در صورت استفاده از اتصالات یکسره 10 درصد در اساس مقطع ( WX) صرفه جویی می شود.

تیر ریزی در ساختمان اسکلت فلزی

در تیر ریزی ساختمان های اسکلت فلزی رعایت فنی زیر الزامی است.

1 - اتصال تیر به ستون باید در 2 مرحله صورت گیرد:

الف -اتصال موقت ( با نقطه جوش)

ب - اتصال کامل ( در اتصال کامل باید جوشکاری از بالاترین ارتفاع شروع به جوشکاری کند) به دلایل زیر:

1 - احتمال انحنای ستون و در نتیجه جدا شدن تیر از ستون کمتر است.

2 -امنیت کارگاه بیشتر است.

2- در تیر ریزی شاه تیرها با تیرهای حمال در دهانه بزرگتر قرار می گیرند ( در دهانه عرضی ) و تیر ها به صورت طولی و جهت آن که شاه تیر دچار خمش کمتری شود.

3 - در اتصال پل به پل در صورت امکان بهتر است پل با دهانه بزرگتر در داخل پل با دهانه کوچکتر زبانه شود.

- تیر بتنی

از ترکیی مناسب و محاسبه شده آرماتورهای فولادی و بتن با عیار حداقل 300 کیلوگرم بر متر ساخته می شود.

این تیر ها به دو صورت تهیه می شود:

1 - پیش ساخته

2 - درجا ساخت

 

نکات اجرایی تیرهای بتنی

1 - حداقل تعداد آرماتور های راستا ( در طول تیر) دو عدد است  که این دو در نقاطی که یه تیر ... کششی وارد می شود, مستقر می گردد. زیرا بتن در برابر کشش مقاوم نیست.

2 - حداقل فاصله بین 2 راستا برابر قطر بزرگتر میلگرد  (1) یا 5/2 سامتی متر و یا 33/1 برابر قطر بزرگترین سنگدانه بتن است.

3 - حداکثر سطح مقطع آرماتور نسبت به سطح بتن برابر 4% سطح بتن است.

4 - حداقل سطح مقطع آرماتور بسته به نوع آرماتور موارد زیر است:

الف - برای آرماتور آح دار 3/0 % سطح بتن

ب - برای آرماتور معمولی 25/0 % سطح بتن

5 - هیچکدام از میلگردهای کششی تیر نباید بامیل گرد های ستون درگیر شود.(( موجب انحراف ستون از راستای قائم می شوند))

6 - اگراتصال تیر و ستون داخلی است، حداقل 30 درصد فولاد مصرفی تیر با آرماتور های ستون درگیر شوند و در صورتی که اتصال تیر با ستون خارجی است مقدار درگیری بتن آرماتورهای تیر و ستون 50 درصد شود.

7 - حداقل فاصله بین خاموت های تیر 10 سانتی متر و خداکثر فاصله خاموت ها H/4 با 30 سانتی متر  , هر کدام که کمتر است.

8 - در اجرای تیرهای بتنی درجا باید دقت کرد تمام میلگرد های کششی کاور بتنی داشته باشند و حداقل میزان پوشش و کاور بتتی برای تیرها برای اقلیم معتدل 30 سانتی متر , برای اقلیم گرم و مرطوب 40 میلی متر و در نواحی بسیار خورنده 75 تا 100 میلی متر در نظر گرفته شود.

9 -حداقل عیار بتن 300 کیلوگرم درمترمکعب است.

10 - در آرماتور گذاری تیر های بتنی رعایت نکات ایمنی اجرائی زیر الزامی است:

الف - آرماتور های اصلی تیر باید در ناحیه ای قرار گیرند که در آنجا کشش ناشی از خمش داریم.بنابراین با رسم دیاگرام تغییر شکل تیر می توان از نظر تئوریک محل آرماتور های کششی در تیر را تعیین کنیم.مثلا در تیر زیر در اثر بار نواحی کشش مشخص شده است . لازم بذکراست که درعمل جهت ...... استقرار آرماتور های اصلی از اتکا کمک می گیرند.

ب -درمحل تکیه گاه ها و نقاط اوج برش از آرماتورهای برشی مانند ادکا استفاده کنیم و یا فاصله خاموت را کم می کنیم.

ج - باید دقت داشت که مقاومت فشاری بتن در مقایسه با فولاد کم است( حدود 10/1 مقاومت قولاد) و استفاده از آرماتور های فولادی در تیر بتنی جهت تقویت فشار ناشی از خمش نیز می باشد اما قطعا قطر ... تعداد آنها از آرماتور های کششی کمتر است.

د - آرماتورهای راستا تیر اورلب ( همپوشانی) کافی داشته باشند و بهتر است توسط مفتول سنجاقک به هم دوخته شوند و باید دقت کرد که انتهای آنها باید حتما خم داشته باشد و مقداری از آرماتور پس از خم ادامه داشته باشد، تا دراثز تنش فشاری یا کششی ناشی از خمش آرماتور داخل بتن سر نخورد و چسبندگی آن تامین گردد . در ضمن فاصله بسن آرماتور ها به گونه ای تنظیم گردد تا بتن گرمو نشود.

1 -به منظور جلوگیری از کشش های نامطلوب در میلگردها درهنگام خم کردن و همچنین پرهیز از ایجاد تنش های زیاد در بتن ( محل درگیری قلاب با بتن) باید شعاع قوس, از حد معین کمتر نباشد , حداقل قوس میلگردها , تابع نوع و قطر آن است,در آیین نامه بتن ایران ,میزان قطر خم میلگرد (d) برای فولاد های مختلف و با قطرهای متغیر به صورت ضریبی از قطر اسمی آن  db ) )معین شده که در جدول های روبرو این مقادیر ذکر شده اند.

2 حداقل اندازه قلابهای استاندارد در حالتهای متفاوت اجرایی بدین شرح هستند.

میلگردهای اصلی

1 - خم 180 درجه ( خم نیمدایره) به اضافه طول مستقیم  تا 10 برابر قطر میلگرد ( حداقل 4 برابر قطر میل گرد.)

مشروط بر این که طول مستقیم از 6 سانتی متر کمتر نباشد.

2  - خم 135 درجه ( چنگک) به اضافه طول مستقیم ( حداقل 8 برابر قطر میلگرد) در انتهای آزاد میلگرد

3 - خم 90 درجه ( گونیا ) به اضافه طول مستقیم تا 15 برابر قطر میلگرد ( حداقل 12 برابر) قطر میلگرد) در انتهای آزاد میلگرد.

تذکر: نوع خم و طول مهار چسبندگی برای خاموت ها و میلگرد های تقسیم به شرح زیر است:

1 -برای میلگرد های به قطر 16 میلی متر و کمتر ، خم 90 درجه ( گونیا) به اضافه طول مستقیم (حداقل 6 برابر قطر میل گرد), مشروط بر این که از 6 سانتی متر کمتر نباشد.

2 - برای میلگرد های به قطر بیشتر از 16 میلی میلی متر و کمتر از 15 میلی متر ، خم 90 درجه ( گونیا) به اضافه طول مستقیم (حداقل 12 برابر قطر میلگرد) در انتهای آزاد میلگرد.

3 - خم 135 درجه ( چنگک) به اضافه طول مستقیم ( حداقل 6 برابر قطر میلگرد) به شرطی که از 6 سانتی متر کمتر نباشد.

4 - خم 180 درجه ( خم تپدایره) به اضافه طول مستقیم ( حداقل 4 برابر قطر میلگرد) به شرطی که از 6 سانتی متر در انتهای آزد میلگرد کمتر نباشد.

3 -فاصله میلگردها از یکدیگر در قطعات بتنی: قاصله میلگردها ازهم به اندازه ای باشد که مصالح تشکیل دهنده بتوانند از بین آنها عبور کرده, در نتیجه بتن ,کرمر, نشوند.

لذا فاصله آزاد بین دومیلگرد متوازی واقع در یک ردیف طبق آیین نامه , نباید از هیچ یک از این مقادیر کمتر باشد:

الف قطر بزرگترین میلگرد

ب 25 میلی متر

ج 33/1 برابر قطر اسمی بزرگترین سنگدانه بتن

-تیرهای بتنی پیش تنیده و پس کشیده

تیرها بصورت پیش تنیده و پس کشیده در سازه های پیشرفته استفاده میشود .باید دقت داشت آرماتور معمولی حدود 2200 کیلوگرم برسانتی متر مربع مقاومت دارد و این درحالی است که .... چند رشته ای پیچیده  شده ( سیم بکسل) باهمان قطر و جنس 21000 کیلوگرم بر سانتی متر مربع مقاومت دارد بنابراین با کمک این نوع آرماتور ها می توان از تیرهای بتنی در دهانه های بسیار وسیع با حداقل.... استفاده نمود.

-هدف از پیش تنیده و پس کشیده کردن

1 -استفاده حداکثر از پیروی کششی فولاد

2 -استفاده حداکثز از نیروی فشاری بتن

- روش ساخت تیر پیش تنیده

در این روش ابتدا آرماتور های تیر را توسط قرقره بین دو فک چدنی سنگین می کشند و ثابت می کنند و سپس بتن را در قالب می ریزند و پس از سخت شدن بتن آرماتور های پیچیده شده را رها می کنند و از آنجا که این آرماتور ها می خواهند به حالت قبلی بازگردند تیر حالت خیز مخفی می گیرد و به هنگام واعمال بار تا حالتی که خیز منفی آن مرتفع گردد بار زیادی را تحمل می کند.

روش ساخت تیر پس کشیده

در این روش تیر را به چند قطعه تقسیم میکنند و هر قطعه ی بتنی را جداگانه اجرا کرده و با تعبیه ... در داخل آن امکان اتصال این اجزا را یا سیم بکسل فراهم می کنند.با کنار هم چیدن این قطعات سیم بکسل را مانند یک ..... از داخل قطعات عبور داده از یک سمت مهار می کنند و از سمت دیگر به .... می کشند تا مجموعه خیز منفی بگیرد در این هنگام سر دیگر آن را مهار کرده چنین سازه ای تحمل بار بالایی دارد.

-  مزایای پس کشیده به پیش تنیده

1 - امکان تولید قطعات بزرگ وجود دارد.

2- امکان تولید فرم های متنوع و منحنی الشکل را داریم.

 

نظرات